Inessa

(Chuev): Λένε ότι η Armand ήταν η ερωμένη του Λένιν.

Έτσι λένε. Γράφει ο Λένιν, “Γλυκιά, γλυκιά φίλη! Γεια σου αγαπημένη φίλη!” Θυμάμαι την Inessa Armand καλά. Δεν ήταν τύπος Ρωσίδας. Καλή κυρία. Στο δικό μου μυαλό δεν υπήρχε τίποτα το ιδιαίτερο πάνω της... Ο Λένιν της φερόταν πολύ στοργικά.

Ο Μπουχάριν μου είπε έξω απ' τα δόντια ότι ήταν το πάθος του Λένιν. Ήταν πολύ κοντινός του Λένιν, και πιθανότατα ήξερε την Inessa καλά. Θυμάμαι ότι ο Μπουχάριν κι εγώ μοιραστήκαμε ένα δωμάτιο στο Hotel European στην Πετρούπολη. Πήγαμε σε ένα συνέδριο εκεί. Ήταν όταν ακόμα ήμασταν μαζί και είχαμε διώξει τον Ζινόβιεφ από το συνέδριο, προτού στείλουμε τον Κίροφ στο Λένινγκραντ. Ο Μπουχάριν κουβέντιαζε για διάφορα πράγματα... Ήταν κεφάτος, πνευματώδης, αστειευόταν πολύ. Ένας αρχηγός των δεξιών. Είχε την ψυχή ενός αγρότη.

(Chuev): Τι κρίμα για το Μπουχάριν.

“Μπορείς να διαλέξεις να είσαι ή να μην είσαι ποιητής, αλλά πρέπει να είσαι πολίτης.” Πολύ καλοειπωμένα, εκπληκτικά λόγια. Πολλοί τα επαναλάμβαναν τότε...

Η Inessa Armand είχε έναν Γάλλο σύζυγο. Νομίζω ότι ήταν κατασκευαστής. Αυτή ζούσε στο εξωτερικό πολύ καιρό, και εκεί ήταν που τη γνώρισε ο Λένιν. Αυτή προετοίμαζε κάποια ομιλία και εξέθεσε στον Λένιν την άποψή της. Είχε κάνει κριτικές παρατηρήσεις πάνω σε μια φράση του Ένγκελς. Ο Λένιν της ξεκαθάρισε κάποια πράγματα και έγραψε: “Είμαι ενάντιος σε μια τέτοια κριτική του Ένγκελς. Έχε στο νου ότι εξετάζω με ιδιαίτερη περίσκεψη οποιαδήποτε απόπειρα κριτικής στο Μαρξ και τον Ένγκελς. Ήταν αληθινοί άνθρωποι, και υπάρχουν πολλά για να διδαχτούμε από αυτούς.” Αυτή ήταν η ουσία αυτού που έγραψε. Διόρθωσε την Armand ώστε να μην χάσει το χρόνο της. Σαν να ήταν όλο αυτό αποτέλεσμα μιας παρερμηνείας.

(27-4-73)

(Chuev): Λένε ότι η Krupskaya (σημείωση: η σύζυγος του Λένιν) επέμενε να εκδιωχθεί η Inessa Armand από τη Μόσχα...

Είναι πιθανό αυτό. Ήταν μια ασυνήθιστη κατάσταση. Ο Λένιν, για να το θέσω ωμά, είχε ερωμένη. Και η Krupskaya ήταν ένας άρρωστος άνθρωπος.

(16-2-85)

Υποχωρήσαμε μπροστά στη Δύση

Τώρα έχουμε κατεβάσει τα παντελόνια μας μπροστά στη Δύση. Απ' ότι φαίνεται ο βασικός στόχος δεν είναι η πάλη ενάντια στον ιμπεριαλισμό αλλά η πάλη για ειρήνη. Χωρίς αμφιβολία πρέπει κάποιος να μάχεται πάντοτε για την ειρήνη. Αλλά τα λόγια και οι ευχές δεν πετυχαίνουν τίποτα: χρειάζεται ισχύς.

(30-6-76)

(Chuev): Πάρτε την Πορτογαλία, Viacheslav Mikhailovich. Ούτε καν γνωρίζουμε τι συνέβη εκεί... Μετά τον φασισμό – ο λενινισμός.

Αυτό είναι προσωρινό. Δε μπορεί να διαρκέσει πολύ. Αλλά το θεωρώ επίσης πολύ καλό. Είναι αξιοσημείωτο στην Πορτογαλία (αυτό που συνέβη). Ο Cunhal είναι ωραίος τύπος! Ολόκληρο το σύστημα του καπιταλισμού ραγίζει. Προς το παρόν δε μπορούμε να του βάλουμε χέρι. Αυτό θα συμβεί με τον καιρό. Θα υπάρξουν αποτελέσματα, αλλά όχι ευθύς αμέσως. Είναι μια μικρή χώρα, περικυκλωμένη από τον ιμπεριαλισμό.

(Chuev): Η Χιλή είχε άσχημη κατάληξη.

Έχε όμως στο μυαλό σου ότι αυτό είναι προσωρινό. Εμείς επίσης είχαμε μια ήττα το 1905, αλλά θριαμβεύσαμε το 1917. Δεν θα είχαμε νικήσει το 1917, αν δεν είχε υπάρξει το 1905. Αυτό πρέπει να ληφθεί υπόψην. Πρέπει να είναι κατανοητό αυτό. Κάποιοι λεν, δώστε μας τη νίκη τώρα! Αν όχι, τότε δεν βγαίνει τίποτα καλό! Ας πιουν το τσαγάκι τους! Θέλουν να τους σερβίρονται τα πάντα στο πιατάκι του τσαγιού.

(Chuev): Δυστυχώς υπάρχουν αρκετοί τέτοιοι άνθρωποι.

Πολλοί, και για πολύ καιρό ακόμα.

(Chuev): Αυξάνονται και σε αριθμό.

Όχι, πρέπει να κατανοείς επίσης ότι παράλληλα με αυτούς γεννιέται και το καινούριο.

(21-5-74, 28-7-76)

(Chuev): Πόσο ακόμα θα πρέπει να συνεχίζουμε τον πόλεμο στο Αφγανιστάν; Είναι ώρα να τον λήξουμε, να βρούμε κάποια λύση;

Δεν εξαρτάται από εμάς. Μην υπεραπλουστεύεις. Στο Αφγανιστάν και σε άλλες χώρες εκπαιδεύουμε ανθρώπους που μπορούν να μας βοηθήσουν στη διπλωματία. Δεν υπάρχει άλλος δρόμος. Συνορεύουν μαζί μας και εμείς εκπαιδεύουμε τους ανθρώπους μας εκεί. Είναι ένας λαός υπανάπτυκτος, αλλά μας στηρίζουν.

(Chuev): Όχι ακόμα.

Θα το κάνουν. Νομίζω ότι υπεραπλουστεύεις το ζήτημα, και είσαι ανυπόμονος. Φυσικά και οι γαιοκτήμονες και οι εύποροι αγρότες δεν είναι στο πλευρό μας, ούτε μπορούν να είναι. Αλλά δεν πρέπει να χάσουμε το Αφγανιστάν...

(4-10-85)